W dzisiejszym poście chciałabym napisać o środkach stosowanych w chemii przemysłowej do impregnacji materiałów przed wilgocią oraz tłuszczami. W dwóch słowach: plamoodporne potworniaki.
Z chemicznego punktu widzenia to związki perfluorowane (PFC), co znaczy, że w łańcuchu węglowodorowym wszystkie atomy wodoru zastąpiono atomami fluoru. Wiązania węgiel-fluor (C-F) są uważane za najsilniejsze w chemii organicznej. Jest tak, ponieważ różnica elektroujemności węgla i fluoru jest największa z możliwych w chemii organicznej (chemii związków węgla). Ta różnica wprowadza jonowy charakter do kowalencyjnego wiązania.
Ze względu na tak dużą siłę wiązania C-F perfluorowane związki nie ulegają hydrolizie, fotolizie, degradacji mikrobiologicznej ani metabolizmowi w organizmach przez co są niezniszczalne w środowisku naturalnym. Związki perfluorowane są całkowicie antropogeniczne, co znaczy po prostu, że za ich powstanie oraz rozprzestrzenienie odpowiada tylko człowiek.
Stosowane jako: środki przeciwpożarowe, środki do ochrony materiałów włókienniczych, środki polerujące do podłóg, detergenty, farby, środki do obróbki papieru oraz elementy elektroniczne.
Używano ich jako środki zabezpieczające dywany, tekstylia, sprzęt campingowy i skórę przed zabrudzeniem lub wchłanianiem wody.

REGULACJE PRAWNE
Chcąc w sposób możliwie kompetentny napisać o uregulowaniach prawnych przeszukałam wiele dokumentów dotyczących produkcji, importu oraz dystrybucji PFC. Znalazłam Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej, które powinny być stosowane w państwach członkowskich od 27 czerwca 2008 roku.
Z Dyrektywy wynika, że "PFOS (sulfoniany perfluorooktanu) spełniają kryteria pozwalające zaklasyfikować je jako substancje o wysokiej trwałości, wykazujące dużą zdolność do bioakumulacji i toksyczne. PFOS mogą także przenosić się na dalekie odległości oraz powodować szkodliwe skutki uboczne,w związku z czym spełniają kryteria pozwalające na uznanie ich(...) za trwałe zanieczyszczenia organiczne."
"...bieżące zastosowania krytyczne w przemyśle lotniczym, przemyśle półprzewodników oraz
przemyśle fotograficznym nie wydają się stwarzać istotnych zagrożeń dla środowiska lub zdrowia ludzi, pod warunkiem że ich emisja do środowiska oraz narażenie na ich działanie w miejscu pracy będą zminimalizowane...SCHER (Komitet Naukowy ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska) zgadza się także z ograniczeniem wykorzystywania PFOS w przemyśle galwanicznym, jeżeli nie istnieją inne dostępne środki, które mogłyby być stosowane w celu znacznego zmniejszenia emisji podczas pokrywania galwanicznego."
"Półprodukty oraz artykuły zawierające PFOS powinny również podlegać ograniczeniom w celu ochrony środowiska. Ograniczenia powinny obejmować wszystkie produkty i artykuły, do których PFOS są celowo dodawane, przy czym należy mieć na uwadze, że możliwe jest wykorzystywanie PFOS tylko w niektórych odrębnych częściach lub w powłokach niektórych produktów i artykułów, takich jak wyroby włókiennicze... Niniejsza dyrektywa powinna wprowadzać ograniczenia wyłącznie w stosunku do nowych produktów i nie powinna stosować się do produktów już używanych lub wprowadzonych do obrotu na rynku artykułów używanych."
"Przypuszcza się, że kwas perfluorooktanowy (zwany dalej„PFOA”) i jego sole mają profil ryzyka zbliżony do profilu PFOS".

To regulacje prawne z Parlamentu Europejskiego.

A to cytat z "opini merytorycznej i informacji prawnej" Rządu Polskiego z dnia 3 stycznia 2006r.:

"Wiedza na temat niekorzystnych oddziaływań zdrowotnych tych związków [sulfonianów perfluorooktanu] systematycznie rośnie. Jeszcze na początku lat 90. traktowano je jako mało szkodliwe, obecnie dowiedziono, że PFOS akumulują się w tkankach i mogą mieć właściwości toksyczne. Według oceny przeprowadzonej przez Komitet ds. Chemikaliów OECD oraz badań Komitetu Naukowego ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska istnieje wystarczające podstawy, by w imię unikania nadmiernego ryzyka podjąć decyzję o wycofaniu PFOS z większości zastosowań. Jak wskazuje stanowisko Rządu Polska popiera ten projekt, mimo że na obecnym etapie Rząd nie dysponuje informacjami dotyczącymi wykorzystania PFOS w naszym kraju. "

W Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 czerwca 2007 r. wprowadza się prawo zakazujące "wprowadzania do obrotu oraz stosowania jako substancji lub składnika preparatów sulfonianów perfluorooktanu (PFOS) C8F17SO2X (X=OH, sole metali (O-M+), halogenek, amid i inne pochodne, w tym polimery) w stężeniu równym lub większym niż 0,005 % masowych."
"Rozporządzenie wchodzi w życiez dniem 27 czerwca 2008 r."
Znalezione przeze mnie regulacje prawne nie dotyczą Kwasu Perfluorooktanowego (PFOA), który jest składnikiem wspomagającym produkcję politetrafluoroetylenu (handlowe nazwy to GORETEX oraz TEFLON).

ZAGROŻENIA ZE STRONY PFOS I PFOA;


  • związki te nie ulegają biodegradacji;
  • człowiek szczególnie ciężko radzi sobie z usuwaniem tych substancji z organizmu; przykładowo okres półtrwania PFOS w surowicy:
-dorosłego szczura wynosi 7,5 dnia,
-makaka jawajskiego jest to 200 dni,
-podczas gdy dla człowieka jest to 8,67 lat
  • najprawdopodobniej PFOS, PFOA oraz związki, które rozkładają się do PFOZ i PFOApowodują dysfunkcję testosteronu przez podwyższenie poziomu estrogenu
  • mieszanie w czynności tarczycy u kobiet w ciąży może powodować zaburzenia rozwojowe płodu (w tym mózgu)
  • Na stronie Environmental Health News opublikowany został w kwietniu 2009 roku artykuł dotyczący wpływu PFOS i PFOA na rozwój mózgu myszy w okresie największego jego rozwoju, odpowiadającym najszybszemu rozwojowi mózgu człowieka, tj. życie płodowe do drugiego roku życia. Badania te wykazały, że ekspozycja myszy na działanie tych substancji powodowała zmiany poziomów protein w mózgu, co skutkuje zmianami w jego strukturze na całe życie. Dzieci narażone są na działanie tych związków zarówno przed, jak i po narodzeniu (związki te są obecne w mleku matki).
  • Według EPA (Environmental Protection Agency- Agencja Ochrony Środowiska w USA) PFOS i PFOA są u zwierząt czynnikami rakotwórczymi.

Jak ustrzec się przed związkami perfluorowanymi?
Nie da się tego zrobić zupełnie, ponieważ zbyt głęboko przesiąknęły nie tylko do przemysłu, ale i do środowiska naturalnego. PFOS i PFOA są znajdowane w próbkach pochądzących ze wszystkich stron świata. W próbkach wody, próbkach gleby, we krwi zwierząt lądowych i morskich.

W Polsce jest uregulowany prawnie zakaz stosowania tych substancji, ale w jaki sposób i jak dokładnie jest przestrzegany, tego nie wiem. Z produktów importowanych z krajów azjatyckich spodziewam się największego zagrożenia. Przy tak masowym imporcie stosunkowo tanich produktów "made in China" trudno o dokładną kontrolę ich składu.

Jedyna moim zdaniem rozsądna rada, to pozwolić obrusowi się poplamić ;-)

0 komentarze:

Prześlij komentarz

About Me

Moje zdjęcie
Aleksandra Majda
Nazywam się Aleksandra Majda, z wykształcenia jestem mgr inż. Technologii Chemicznej. Aktualnie szukam pracy. Można się ze mną skontaktować pod nr gg 8449358.
Wyświetl mój pełny profil

Followers

Szukaj na tym blogu